|
Dünya
Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Teşkilatı
KURULUŞ KONGRESİ
KARARLARI VE SONUÇ BİLDİRGESİ
‘Kentler, yerel yönetimler;
kalkınmanın geleceği’
Paris, 5 Mayıs 2004
1.
Biz, kırsal ve kentsel topluluklara; küçük, orta ve büyük
kentlere, metropollere ve bölgelere hizmet veren belediye başkanları
ve dünyadaki kentlerin ve yerel yönetimlerin temsilcileri olarak 5
Mayıs 2004’te, Fransa’nın Paris kentinde yeni bir birleşmiş yerel
yönetimler dünya teşkilatı kurmak amacıyla toplanmış bulunuyoruz;
2.
Uluslararası Yerel Yönetimler Birliği’nin (IULA) 1913’ten
beri, Dünya Birleşmiş Kentler Federasyonu’nun (UTO) 1957’den beri ve
Metropolis’in 1984’ten beri kentler ve belediyeler düzeyinde
uluslararası ilişkiler kurulmasında ve dünya çapında yerel
yönetimlerin güçlendirilmesindeki başarılarını dikkate alarak;
3.
Dünya Uluslararası yerel yönetimleri için ortak bir söylem
oluşturma amacıyla İstanbul’da gerçekleştirilen 1996 Birleşmiş
Milletler (Habitat II) İnsan Yerleşimleri Konferansı’nda belediye
başkanları ve yerel liderler tarafından taahhüt edilenlerin yerine
getirilmesini memnuniyetle karşılayarak;
4.
Hızla değişen dünyada ortaya çıkan küresel tehditlerin önce
yerelde hissedildiği ve bunlara öncelikle hemşehriye en yakın
yönetim kademesi olan yerel yönetimler düzeyinde çözüm aranması
gerektiğine inanarak;
5.
Emsali görülmemiş kentleşme sonucu, dünyada nüfusun yarıdan
fazlasını barındıran kentlerin karşı karşıya olduğu sorunların
bilincinde olarak;
6.
Dayanışma, hemşehrilik bilinci ve insan haklarına dayalı ve
için huzurlu, adil, sürdürülebilir ve kapsayıcı toplumlar yaratma
konusunda kesin kararlı olarak;
7.
IULA
Dünya Yerel Yönetimler Bildirgesi’nin
özünde olan demokrasi, yerinden yönetim, desantralizasyon ve iyi
yönetişim konulu temel değerlerimizi vurgulayarak;
8.
Harare’de Kasım 1998’de kabul edilen
Yerel
Yönetimde Kadın Dünya Bildirgesi’ndeki
taahhütleri yeniden teyit ederek;
9.
Kalkınmada bir güç unsuru olarak yerel yönetimlerin, hizmet
ettiğimiz kentlerde ve toplumlarda günlük görevlerimiz arasında yer
alan Birleşmiş Milletler (BM) Binyıl Kalkınma Hedefleri’nin
gerçekleştirilmesindeki yaşamsal önemini kabul ederek;
10.
BM Genel Kurulu’nun UN-HABITAT’ın yönetim kurulu için
belirlediği yeni prosedür kuralları ve Birleşmiş Milletler Yerel
Yönetimler Danışma Komitesi’nin (UNACLA) rolünün yerel yönetimlerle
Birleşmiş Milletler sitemi arasında sürdürülebilir kentleşme
stratejileri ve iyi kentsel yönetişim konularında diyalog
geliştirmede ilk adım olarak önemini kabul ederek;
11.
Yerel yönetimlerin ortak sesi ve dünya çapında savunucusu
olacak yeni bir dünya teşkilatı;
Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler’i
kuruyor ve şunları taahhüt ediyoruz:
12.
Geniş tabanlı, çok çeşitli üyelere sahip ve dünyanın her
ülkesinde ve yöresinde temsilcileri bulunan güçlü ve demokratik bir
teşkilat kurmayı;
13.
Birleşmiş Milletler ve uluslararası toplulukla ortaklığımızı
yenileyip derinleştirmeyi, ve yerel yönetimler için
uluslararası sistemin önemli bir dayanağı olacak etkin ve resmi bir
rol oluşturmayı;
14.
Dayanışma ve demokratik değerler üzerine kurulu daha adil bir
dünyanın oluşturulmasında yerel yönetimler ve topluluklarının
katılımının arttırılmasıyla dünya barışını güçlendirme taahhüdümüzü
vurgulamayı;
15.
Güçlü ve etkin demokratik yönetimin geliştirilmesini ve
kapasite oluşturma ve ortaklıklar sağlayan girişimlerle,
programlarla ve platformlarla dünya çapında ulusal yerel yönetim
birliklerinin kurulmasını ve güçlendirilmesini desantralize
işbirliği ve Uluslararası Beledi İşbirliği çerçevesinde
desteklemeyi;
16.
Katkılarda bulunan uluslararası kurumların, kuruluşların ve
bireylerin yerel yönetimlere yönelik program ve projelerini bu
çerçevede oluşturmalarının önemini vurgulamayı;
17.
Dünya Yerel Demokrasi Gözlemevi oluşturulmasıyla tüm dünyada
yerel demokrasi ve yerel yönetimlerin durumu ve evrimi konusunda
temel bilgi ve gözlem kaynağı olmayı;
18.
Hizmet verdiğimiz kentler ve topluluklarla ilgili, başta,
sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal kapsama, desantralizasyon ve
yerel demokrasi, ve dayanışma-işbirliği ve diplomasi gibi konulara,
alanlara ve sorunlara odaklanmayı;
19.
BM Binyıl Hedefleri’nin uygulanması çerçevesinde Dünya
Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi’ne sunulan Yerel Yönetimler
Bildirgesi’nde belirtildiği şekilde Birleşmiş Milletler’le
ortaklaşa çalışarak, eyleme dönük bir Binyıl Kentler ve Beledeler
Kampanyası başlatmayı; hedeflere ulaşmak için, aşağıda belirtilen
üç temel alanda karşı karşıya kalınan sorunları çözüme kavuşturmayı
öneriyoruz.
I. Küreselleşen Dünyada
Sürdürülebilir Kalkınma
20.
Küreselleşmenin etkileri özellikle yerel düzeyde
görülmektedir. Mevcut küresel dinamikler, yoğun alışveriş ve
iletişimi tetiklerken, bir yandan yerel-küresel bağlantıları
arttırmakta, diğer yandan varolan eşitsizlikleri derinleştirmekte ve
mevcut uluslararası kurumları ve dengeleri bugüne dek görülmemiş
düzeyde sarsmaktadır. Yerel yönetimler, bu bağlamda, sürdürülebilir
kalkınma alanında kilit bir role sahiptir. Biz, dünyanın dört bir
yanından gelen yerel yöneticiler olarak, şu ilkelere uymayı taahhüt
ediyoruz:
Yoksulluğun azaltılması ve toplumsal
katılım
21.
Bütüncül ve çok boyutlu bir yaklaşımla (ekonomik, toplumsal,
politik ve kültürel boyutuyla) kapsamlı toplumsal politikaları,
ekonomik büyümeyi, hemşehri haklarının korunması ve katılımın
arttırılması konularını bir arada ele almaktayız. Konut, sağlık ve
eğitim alanlarındaki sorumluluklarımız, hemşehrilerimizin
gereksinimlerine uygun yanıtları verebilmemizi mümkün kılabilir.
Ekonomik kalkınmadaki stratejik rolümüz hemşehrilerimiz için daha
fazla fırsatlar yaratmamıza ve onların yaşamlarını ve çalışma
koşullarını iyileştirmemize imkan verebilir. Yeni teşkilat,
bünyesindeki “toplumsal kapsama”ya yönelik bir ağ aracılığıyla
kentlerin işbirliğini ve dayanışmasını sağlayacaktır.
Gecekondusuz
kentler
22.
Bugün yaklaşık bir milyar kişinin gecekondularda yaşadığı
tahmin edilmekte ve süreci geri çevirecek gerekli önlemler
alınmadığı takdirde bu rakamın hızla artacağı öngörülmektedir.
Çeşitli kıtalarda konumlanmış ve geleceğe yönelik tahminlerde
bulunan kentler, yoksullukla mücadele eden teşkilatlarla işbirliği
halinde çalışarak, gecekonduda yaşayanlara temel hizmetleri
sağlayarak onları kent ortalamasına dahil edecek etkin
stratejilerle zorunlu kitle göçlerine gerek kalmadan önemli aşama
kaydedilebileceğini ortaya koymaktadırlar. Binyıl Kalkınma
Hedefleri’ne bağlı olarak, bir yandan gecekondu oluşumunu
engellerken, öte yandan, gecekonduda yaşayan en az 100 milyondan
fazla insanın 2020’den önce yaşamlarının iyileştirilmesini taahhüt
etmekteyiz.
Sürdürülebilir çevre
23.
Yerel Gündem 21’in ve Rio anlaşmalarının yerel düzeyde
yaygınlaştırılması ve uygulamaya konması çalışmalarımıza dayalı
olarak, yerel yönetimler gelecek kuşaklar için de gezegenimizdeki
yaşam kalitesinin güvence altına alınması ve eldeki kaynakların
toplumun çıkarı yolunda en iyi düzeyde kullanımının sağlanması için
yaratıcı yöntemler bulmayı taahhüt etmektedirler.
Herkes için su ve hijyen
24.
Su, toplumlarımızın temel gereksinimi ve temel haklarından
biridir. Makul bir ücret karşılığı iyi kalitede yeterli suya erişim
herkes için doğal bir hak olmalıdır ve daha az avantajlı
toplulukların korunması için yasal ve toplumsal önlemler alınması
gereklidir. Biz, kendi konularımız ve yetki alanımızda etkin, adil
ve sürdürülebilir su yönetimi ve sıhhi önlemlerin sağlanmasını
güvence altına almayı taahhüt etmekteyiz. Yerel yönetimlerin bu
alandaki önemli rolü göz önüne alınarak suyun önemi ve bütün
sektörler tarafından (tarım, endüstri) uygun kullanımına dair
bilinçlendirme ve bilgi alışverişini tetikleyen girişimlere
katılmayı da taahhüt etmekteyiz. Kuzey ve Güney’deki tüketicilerin
ve su sağlayıcıların dayanışmasına yönelik çağrı yapılarak mali
kaynak yaratılacaktır.
Çok-kültürlü
kentler yaratılması
25.
21. yüzyılın şehirleri çok-kültürlü yerleşimlerdir. Değişik
diller, dinler ve kültürlerin karışımından oluşan yeni kültürler
kentlerimiz için birer servet unsuru oluşturmaktadır. Bu gerçek,
yerel yönetimlerin görmezden gelemeyeceği ve mutlaka çözümlenmesi
gereken gerilimlere de yol açabilmektedir. Demokratik hukuk
çerçevesinde kültürel çeşitliliğin korunması, yerel yönetimlerin
eylemlerinin temel dayanaklarından biri olmalıdır. Yerel yönetimler,
yeni hemşehrilerin oy vermesine izin verilen tek yönetim kademesidir
ve yeni hemşehriler böylece yeni yuvalarının oluşumunu etkilerler.
Yerel yönetimler kültür alanında Yerel Yönetimler Toplumsal
Kapsama Forumu’nda kabul edilecek ve Eylül 2004’de Barselona’da
gerçekleşecek Dünya Kentsel Forumu’nda sunulacak bir
Kültürde Gündem 21 geliştirmeyi taahhüt etmektedirler.
Kapsamlı temel haklar
26.
Hemşehrilerimizin gereksinimlerinin bilincinde olarak, yerel
yönetimler, eğitim hakkı, sağlık hizmeti, barınma, çalışma hakkı ve
cinsiyet eşitliği, azınlık ve marjinal grup haklarına saygı da
dahil, temel insan haklarının geniş anlamda ele alınmasına olanak
tanıyan geniş bir yasal çerçevenin hazırlanmasını teklif
etmektedirler. Kentlerimizde İnsan Haklarını Koruma Avrupa Şartı’nın
(Venedik, 2000) uygulanmasının teşvik edilmesini taahhüt etmekteyiz.
7.
Şiddet, savaş ve terörün artışı karşısında, yerel
yönetimlerin hemşehrilerin güvenliğini güvence altına alma
sorumluluğu ve barış, güvenlik ve adaleti sağlamada önemli roller
üstlenmeleri gereği gitgide belirginleşmektedir.
Herkes için
temel hizmetler
28.
Yerel yönetimler olarak tüm hemşehrilerimize hizmet
ulaştırmak yolunda kamu ve özel bütün ortaklarımızla işbirliği
suretiyle kapasitemizi arttırıp, kent ve beldelerimizde hizmet
verdiğimiz kesimlere kalkınmaya daha elverişli bir ortam sağlamayı
taahhüt etmekteyiz.
Herkes için
eğitim
29.
Yerel yönetimlerin ırk, cins, din ve yaş ayrımı yapmaksızın
bütün hemşehrilerine eğitim ve kendini geliştirme yolunda çağdaş
bilgi ve yöntemlere ulaşmada fırsat ve erişim sağlama görevi
bulunmaktadır.
II. Desantralizasyon ve
Yerel Demokrasi
30.
Son yıllarda yerel yönetimler ve yerel yönetim birlikleri
kamu yönetimi alanında desantralizasyonu ve yerel yerinden yönetimi
savunan birtakım yenilikleri teşvik ettiler. Dünya Yerel
Yönetimler Şartı’nın benimsenmesi, Birleşmiş Kentler ve Yerel
Yönetimler’in kendi kurucu teşkilatlarının geçmişteki çalışmaları
ve BM-Habitat ile olan ortaklıklarına dayalı olarak, temel
hedeflerden biri olarak durmaktadır.
Çeşitliliğe Saygı
31.
Dünyadaki değişik bölgeler arasındaki farklılıklara ve
çeşitliliğe saygı duyarak ve yerel yönetimlerin ulusal yapının
bir bölümü olduğu gerçeği ve ulusal bağlama uyarlanmak zorunda
olduğu bilinciyle, demokratik yönetişim sistemi ile topluma,
toplum tarafından ve toplumla birlikte uygun yeterli hizmeti
sağlayan desantralizasyon süreçlerini savunmayı taahhüt
etmekteyiz.
32.
Bu süreç, yerindenlik, güvenilirlik, şeffaflık, eşitlik,
hemşehrilik bilinci, öngörülebilirlik ve hukukun üstünlüğü gibi
genel ilkeler zeminine yerleştirilmeli ve geniş yetki ve yeterli
kaynak sağlanarak desteklenmelidir.
Yeterli Kaynaklar
33.
Desantralizasyonun temel taşlarından biri mali
kaynakların çeşitli yönetim kademeleri arasında transferinin
uygulamaya konmasıdır. Yerel yönetimler görevlerini yerine
getirmek, hizmet vermek ve aynı zamanda hemşehrilerine hizmet
verebilecek kapasitede insan kaynağı sağlamak için bu kaynaklara
ihtiyaç duymaktadır. Aynı zamanda yerel yönetimlerin kendi
gelirlerine dair kararlara katılımı yaşamsal önem taşmaktadır.
Stratejik Ortaklıklar
34.
Yerel yönetimler başarılı olmak için yönetişim sürecinde
bütün yerel ortaklarla yakın çalışmak zorundadır. Kamu-özel ve
sivil toplum ortaklıkları, kamu kaynaklarının etkin yönetiminde
ve hizmetlerin geliştirilmesinde yaşamsal önem taşır.
Hemşehriler tarafından talep edilen hizmetlerin karmaşıklığı ve
yerel yönetim yetkilerini aşan birbirine bağımlı etkenler, özel
sektörle ilişkilerde yerel yönetimlere hemşehrilerinin
çıkarlarını koruma sorumluluğu vermektedir.
Kadın katılımı ve cinsiyet eşitliği
35.
Yasal eşitlik yeterli değildir. Temsilci organlarda ve
karar alma mekanizmalarında kadın ve erkeklerin dengeli katılımı
olmaksızın demokrasiden söz edilemez. Dünya teşkilatımızın
gündeminin merkezinde eşitliğin sağlanması amacıyla kadın
katılımı ve onların ihtiyaçlarının dikkate alınması yer
alacaktır.
Yerel demokrasinin derinleştirilmesi
36.
Küreselleşen dünyada kamu karar alma süreçleri ağır
sonuçlara yol açabilecek konuma gelmiş ve çok daha
karmaşıklaşmıştır. Daha geniş katılım hemşehrilerin hakkı ve
talebidir ve toplumsal ilişkileri güçlendirmek yolunda gerekli
meşruiyete kavuşmasının aracıdır. Dünya çapında mahalle
konseyleri, e-demokrasi, katılımcı bütçeleme, hemşehri
girişimleri ve referandumlar gibi geliştirilen yeni katılım
biçimleri bu gelişime örnek teşkil etmektedir.
III. İşbirliği ve
Diplomasi – kentlerimiz için bir fırsat
37.
Kentler, yerel yönetimler ve yerel yönetim birlikleri
dünyadaki emsalleriyle ilişkilerinden büyük deneyimler ve
yararlar elde ettiler. Barış, büyüme ve kalkınmaya Desantralize
İşbirliği ve Uluslararası Beledi İşbirliği yoluyla yapacakları
önemli katkılar bulunmaktadır.
Emsallerimizden öğrendiklerimiz
38.
Demokratik yerel yönetimlerin güçlendirilmesi kalkınma
için bir önkoşuldur ve bir yandan yerel yönetimlere demokratik
ve operasyonel kapasiteler geliştirmede dengeli bir yaklaşımı,
diğer yandan da etkin sivil toplum örgütlerinin büyümesini
teşvik etmeyi gerektirir. Yerel yönetimler ve yerel yönetim
birliklerinin kendileriyle hizmet verdikleri toplumlarda bulunan
(özel sektör de dahil) farklı kuruluşlar arasında işbirlikleri
kurulmasını teşvik eden kolaylaştırıcılar olarak önemli rol
oynamaları olanaklıdır.
39.
Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler, ilgili kurumların
desteğiyle, değişik kıtalardan yerel yönetimlerle birlikte
işbirliğini kolaylaştırma ve bu işbirliğini somut bir içerikle
sağlamayı amaçlayan tematik komisyonlar kurabilir.
40.
Yerel yönetimlerin geniş sektörler arası sorumlulukları
vardır ve hizmet verdikleri toplumlarla çalışmaları için
bütüncül yaklaşımlar geliştirme potansiyeline sahiptirler.
Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler, “Kentler İttifakı” gibi
yaratıcı girişimlerce edinilen desteği memnuniyetle karşılamakta
ve çok taraflı ortaklarla, özellikle Birleşmiş Milletler
Programları ve Kurumları’yla bağları güçlendirmeyi taahhüt
etmektedir.
Dünya Sağlığı – bir yerel sorun
41.
Sağlık ve ilgili kalkınma konuları ve özellikle AIDS gibi
salgın hastalıklar yerelde mücadele edilmesi gereken küresel
tehditlerdir. Hızla yayılan salgınların son örnekleri çok yönlü
yerel yaklaşımların etkilerini ve yerel yönetimlerin gelişmiş
kapasiteye sahip olmasının önemini ortaya koymuştur. Yerel
yönetimlerin bu alandaki rollerinin arttırılması, bununla
birlikte gerekli kaynak ve eğitimle kamu-özel sektör
ortaklığının sağlanması hastalıkların yayılmasını
sınırlandıracak etkin önlemlerin alınabilmesinin yanı sıra
toplumsal ve ekonomik etkilerini de hafifletecektir.
42.
Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler, mevcut ağlarla,
yerel yönetimler arasında bu alanda bilgi alışverişini teşvik
etmek yoluyla çalışmayı taahhüt eder.
Barış ve diyalog yerelde başlar
43.
Desantralize işbirliğinin daha geniş kapsamda ele
alınmasıyla Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler ve üyelerinin
temel konuları iki boyutlu hale gelmiştir. İlki vatandaşların
gereksinimlerini etkin bir şekilde karşılayacak çoğulcu,
demokratik kurumların yerelde geliştirilmesini sağlamaktır.
İkincisi ise dünyadaki topluluklar için hoşgörü ve onların özgün
durumlarını anlamayı teşvik ederek uluslararası işbirliği ve
dayanışma için destek sağlamaktır.
Azınlıkların entegrasyonu
44.
Hak eşitliği ve azınlıkların karar alma mekanizmalarına
tam katılımı demokrasinin temel unsurlarından, yeni dünya
teşkilatının da temel hedeflerinden biridir.
45.
Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler, “kent diplomasisi”
ve desantralize işbirliğiyle diyalog ve barışı teşvik etmeyi
taahhüt etmektedir. Hemşehrilerinin de katılımıyla yerel
yönetimler arasında gerçekleşecek görüş ve bilgi alışverişleri
hoşgörü, dostluk ve karşılıklı anlayışı arttıracak ortak
değerler yaratacaktır.
Bilgi Toplumundan Katılımcı Topluma
46.
Yeni Bilgi Teknolojileri tüm hemşehrilerin bütün
potansiyel haklarının tadını çıkarma olanaklarını arttırmaya,
yerel yönetimlere evrensel temel hizmetleri sağlama
kapasitelerini arttırmaya ve vatandaşların yerel karar alma
süreçlerine katılımlarını geliştirmeye katkıda bulunmalıdır.
47.
Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler kültürde, dilde ve
bilgide çeşitliliğin herkes için değerli olup teşvik edildiği
katılımcı kentler için bilgi toplumu oluşturmak doğrultusunda
çalışacaktır. Bilgi Toplumu üzerine Lyon Yerel Yönetimler
Bildirgesi’ni temel alarak, bunun hayata geçirilmesini
teşvik etmeyi taahhüt ediyoruz.
48.
Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler, özellikle 10-11
Kasım 2005’te Bilbao’da gerçekleştirilecek ikinci Yerel
Yönetimler Bilgi Toplumu Zirvesi’ne aktif olarak katılmak
suretiyle Bilgi Toplumu Dünya Zirvesi’nin (Tunus, 2005)
ikinci aşamasının hazırlık süreçlerine katkıda bulunacaktır.
Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler, kentler, yerel yönetimler
ve yerel yönetim birliklerinin küresel temsilcisi olarak
desantralize işbirliğinin, uluslararası beledi işbirliğinin ve
kentler arası ilişkilerin uluslararası ilişkiler arenasını
topluluklar arası, hemşehriler arası ve hemşehriler için
ilişkiler ortamına dönüştürülmesine katkıda bulunduğu
inancındadır. Biz yerel liderler ve yerel yönetimler, Birleşmiş
Kentler ve Yerel Yönetimler aracılığıyla sürdürülebilir
gelecek için çalışan dünyadaki yerel yönetimlerin
gelişmesini destekleyen güçlü bir ağ oluşturmayı taahhüt
ediyoruz.
Dayanışma içinde gerçekleştirilen yerel eylem, dünyayı daha eşit,
yaşanabilir ve demokratik bir dünyaya dönüştürebilir |