Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler
Dünya Teşkilatı

KURULUŞ KONGRESİ KARARLARI VE SONUÇ BİLDİRGESİ 

‘Kentler, yerel yönetimler; kalkınmanın geleceği’

Paris, 5 Mayıs 2004

1.      Biz, kırsal ve kentsel topluluklara; küçük, orta ve büyük kentlere, metropollere ve bölgelere hizmet veren belediye başkanları ve dünyadaki kentlerin ve yerel yönetimlerin temsilcileri olarak 5 Mayıs 2004’te, Fransa’nın Paris kentinde yeni bir birleşmiş yerel yönetimler dünya teşkilatı kurmak amacıyla toplanmış bulunuyoruz;

2.      Uluslararası Yerel Yönetimler Birliği’nin (IULA) 1913’ten beri, Dünya Birleşmiş Kentler Federasyonu’nun (UTO) 1957’den beri ve Metropolis’in 1984’ten beri kentler ve belediyeler düzeyinde uluslararası ilişkiler kurulmasında ve dünya çapında yerel yönetimlerin güçlendirilmesindeki başarılarını dikkate alarak;

3.      Dünya Uluslararası yerel yönetimleri için ortak bir söylem oluşturma amacıyla İstanbul’da gerçekleştirilen 1996 Birleşmiş Milletler (Habitat II) İnsan Yerleşimleri Konferansı’nda belediye başkanları ve yerel liderler tarafından taahhüt edilenlerin yerine getirilmesini memnuniyetle karşılayarak;

4.      Hızla değişen dünyada ortaya çıkan küresel tehditlerin önce yerelde hissedildiği ve bunlara öncelikle hemşehriye en yakın yönetim kademesi olan yerel yönetimler düzeyinde çözüm aranması gerektiğine inanarak;

5.      Emsali görülmemiş kentleşme sonucu, dünyada nüfusun yarıdan fazlasını barındıran kentlerin karşı karşıya olduğu sorunların bilincinde olarak; 

6.      Dayanışma, hemşehrilik bilinci ve insan haklarına dayalı ve için huzurlu, adil, sürdürülebilir ve kapsayıcı toplumlar yaratma konusunda kesin kararlı olarak;

7.      IULA Dünya Yerel Yönetimler Bildirgesi’nin özünde olan demokrasi, yerinden yönetim, desantralizasyon ve iyi yönetişim konulu temel değerlerimizi vurgulayarak;

8.      Harare’de Kasım 1998’de kabul edilen Yerel Yönetimde Kadın Dünya Bildirgesi’ndeki taahhütleri yeniden teyit ederek;

9.      Kalkınmada bir güç unsuru olarak yerel yönetimlerin, hizmet ettiğimiz kentlerde ve toplumlarda günlük görevlerimiz arasında yer alan Birleşmiş Milletler (BM) Binyıl Kalkınma Hedefleri’nin gerçekleştirilmesindeki yaşamsal önemini kabul ederek;

10.  BM Genel Kurulu’nun UN-HABITAT’ın yönetim kurulu için belirlediği yeni prosedür kuralları ve Birleşmiş Milletler Yerel Yönetimler Danışma Komitesi’nin (UNACLA) rolünün yerel yönetimlerle Birleşmiş Milletler sitemi arasında sürdürülebilir kentleşme stratejileri ve iyi kentsel yönetişim konularında diyalog geliştirmede ilk adım olarak önemini kabul ederek;

11.  Yerel yönetimlerin ortak sesi ve dünya çapında savunucusu olacak yeni bir dünya teşkilatı; Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler’i kuruyor ve şunları taahhüt ediyoruz:

12.  Geniş tabanlı, çok çeşitli üyelere sahip ve dünyanın her ülkesinde ve yöresinde temsilcileri bulunan güçlü ve demokratik bir teşkilat kurmayı;

13.  Birleşmiş Milletler ve uluslararası toplulukla ortaklığımızı yenileyip derinleştirmeyi, ve yerel yönetimler için uluslararası sistemin önemli bir dayanağı olacak etkin ve resmi bir rol oluşturmayı;

14.  Dayanışma ve demokratik değerler üzerine kurulu daha adil bir dünyanın oluşturulmasında yerel yönetimler ve topluluklarının katılımının arttırılmasıyla dünya barışını güçlendirme taahhüdümüzü vurgulamayı;

15.  Güçlü ve etkin demokratik yönetimin geliştirilmesini ve kapasite oluşturma ve ortaklıklar sağlayan girişimlerle, programlarla ve platformlarla dünya çapında ulusal yerel yönetim birliklerinin kurulmasını ve güçlendirilmesini desantralize işbirliği ve Uluslararası Beledi İşbirliği çerçevesinde desteklemeyi;

16.  Katkılarda bulunan uluslararası kurumların, kuruluşların ve bireylerin yerel yönetimlere yönelik program ve projelerini bu çerçevede  oluşturmalarının önemini vurgulamayı;

17.  Dünya Yerel Demokrasi Gözlemevi oluşturulmasıyla tüm dünyada yerel demokrasi ve yerel yönetimlerin durumu ve evrimi konusunda temel bilgi ve gözlem kaynağı olmayı;

18.  Hizmet verdiğimiz kentler ve topluluklarla ilgili, başta, sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal kapsama, desantralizasyon ve yerel demokrasi, ve dayanışma-işbirliği ve diplomasi gibi konulara, alanlara ve sorunlara odaklanmayı;

19.  BM Binyıl Hedefleri’nin uygulanması çerçevesinde Dünya Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi’ne sunulan Yerel Yönetimler Bildirgesi’nde belirtildiği şekilde Birleşmiş Milletler’le ortaklaşa çalışarak, eyleme dönük bir Binyıl Kentler ve Beledeler Kampanyası başlatmayı; hedeflere ulaşmak için, aşağıda belirtilen üç temel alanda karşı karşıya kalınan sorunları çözüme kavuşturmayı öneriyoruz.

I. Küreselleşen Dünyada Sürdürülebilir Kalkınma

20.  Küreselleşmenin etkileri özellikle yerel düzeyde görülmektedir. Mevcut küresel dinamikler, yoğun alışveriş ve iletişimi tetiklerken, bir yandan yerel-küresel bağlantıları arttırmakta, diğer yandan varolan eşitsizlikleri derinleştirmekte ve mevcut uluslararası kurumları ve dengeleri bugüne dek görülmemiş düzeyde sarsmaktadır. Yerel yönetimler, bu bağlamda, sürdürülebilir kalkınma alanında kilit bir role sahiptir. Biz, dünyanın dört bir yanından gelen yerel yöneticiler olarak, şu ilkelere uymayı taahhüt ediyoruz:

Yoksulluğun azaltılması ve toplumsal katılım

21.  Bütüncül ve çok boyutlu bir yaklaşımla (ekonomik, toplumsal, politik ve kültürel boyutuyla) kapsamlı toplumsal politikaları, ekonomik büyümeyi, hemşehri haklarının korunması ve katılımın arttırılması konularını bir arada ele almaktayız. Konut, sağlık ve eğitim alanlarındaki sorumluluklarımız, hemşehrilerimizin gereksinimlerine uygun yanıtları verebilmemizi mümkün kılabilir. Ekonomik kalkınmadaki stratejik rolümüz hemşehrilerimiz için daha fazla fırsatlar yaratmamıza ve onların yaşamlarını ve çalışma koşullarını iyileştirmemize imkan verebilir.  Yeni teşkilat, bünyesindeki “toplumsal kapsama”ya yönelik bir ağ aracılığıyla kentlerin işbirliğini ve dayanışmasını sağlayacaktır.

Gecekondusuz kentler

22.  Bugün yaklaşık bir milyar kişinin gecekondularda yaşadığı tahmin edilmekte ve süreci geri çevirecek gerekli önlemler alınmadığı takdirde bu rakamın hızla artacağı öngörülmektedir. Çeşitli kıtalarda konumlanmış ve geleceğe yönelik tahminlerde bulunan kentler, yoksullukla mücadele eden teşkilatlarla işbirliği halinde çalışarak, gecekonduda yaşayanlara temel hizmetleri sağlayarak onları  kent ortalamasına dahil edecek etkin stratejilerle zorunlu kitle göçlerine gerek kalmadan önemli aşama kaydedilebileceğini ortaya koymaktadırlar. Binyıl Kalkınma Hedefleri’ne bağlı olarak, bir yandan gecekondu oluşumunu engellerken, öte yandan, gecekonduda yaşayan en az 100 milyondan fazla insanın 2020’den önce yaşamlarının iyileştirilmesini taahhüt etmekteyiz.

Sürdürülebilir çevre

23.  Yerel Gündem 21’in ve Rio anlaşmalarının yerel düzeyde yaygınlaştırılması ve uygulamaya konması çalışmalarımıza dayalı olarak, yerel yönetimler gelecek kuşaklar için de gezegenimizdeki yaşam kalitesinin güvence altına alınması ve eldeki kaynakların toplumun çıkarı yolunda en iyi düzeyde kullanımının sağlanması için yaratıcı yöntemler bulmayı taahhüt etmektedirler. 

Herkes için su ve hijyen

24.  Su, toplumlarımızın temel gereksinimi ve temel haklarından biridir. Makul bir ücret karşılığı iyi kalitede yeterli suya erişim herkes için doğal bir hak olmalıdır ve daha az avantajlı toplulukların korunması için yasal ve toplumsal önlemler alınması gereklidir. Biz, kendi konularımız ve yetki alanımızda etkin, adil ve sürdürülebilir su yönetimi ve sıhhi önlemlerin sağlanmasını güvence altına almayı taahhüt etmekteyiz. Yerel yönetimlerin bu alandaki önemli rolü göz önüne alınarak suyun önemi ve bütün sektörler tarafından (tarım, endüstri) uygun kullanımına dair bilinçlendirme ve bilgi alışverişini tetikleyen girişimlere katılmayı da taahhüt etmekteyiz. Kuzey ve Güney’deki tüketicilerin ve su sağlayıcıların dayanışmasına yönelik çağrı yapılarak mali kaynak yaratılacaktır.

Çok-kültürlü kentler yaratılması

25.  21. yüzyılın şehirleri çok-kültürlü yerleşimlerdir. Değişik diller, dinler ve kültürlerin karışımından oluşan yeni kültürler kentlerimiz için birer servet unsuru oluşturmaktadır. Bu gerçek, yerel yönetimlerin görmezden gelemeyeceği ve mutlaka çözümlenmesi gereken gerilimlere de yol açabilmektedir. Demokratik hukuk çerçevesinde kültürel çeşitliliğin korunması, yerel yönetimlerin eylemlerinin temel dayanaklarından biri olmalıdır. Yerel yönetimler, yeni hemşehrilerin oy vermesine izin verilen tek yönetim kademesidir ve yeni hemşehriler böylece yeni yuvalarının oluşumunu etkilerler. Yerel yönetimler kültür alanında Yerel Yönetimler Toplumsal Kapsama Forumu’nda kabul edilecek ve Eylül 2004’de Barselona’da gerçekleşecek Dünya Kentsel Forumu’nda sunulacak bir Kültürde Gündem 21 geliştirmeyi taahhüt etmektedirler.

Kapsamlı temel haklar

26.  Hemşehrilerimizin gereksinimlerinin bilincinde olarak, yerel yönetimler, eğitim hakkı, sağlık hizmeti, barınma, çalışma hakkı ve cinsiyet eşitliği, azınlık ve marjinal grup haklarına saygı da dahil, temel insan haklarının geniş anlamda  ele alınmasına olanak tanıyan geniş bir yasal çerçevenin hazırlanmasını teklif etmektedirler. Kentlerimizde İnsan Haklarını Koruma Avrupa Şartı’nın (Venedik, 2000) uygulanmasının teşvik edilmesini taahhüt etmekteyiz.

27.  Şiddet, savaş ve terörün artışı karşısında, yerel yönetimlerin hemşehrilerin güvenliğini güvence altına alma sorumluluğu ve barış, güvenlik ve adaleti sağlamada önemli roller üstlenmeleri gereği gitgide belirginleşmektedir.

Herkes için temel hizmetler

28.  Yerel yönetimler olarak tüm hemşehrilerimize hizmet ulaştırmak yolunda kamu ve özel bütün ortaklarımızla işbirliği suretiyle kapasitemizi arttırıp, kent ve beldelerimizde hizmet verdiğimiz kesimlere kalkınmaya daha elverişli bir ortam sağlamayı taahhüt etmekteyiz.

Herkes için eğitim

29.  Yerel yönetimlerin ırk, cins, din ve yaş ayrımı yapmaksızın bütün hemşehrilerine eğitim ve kendini geliştirme yolunda çağdaş bilgi ve yöntemlere ulaşmada fırsat ve erişim sağlama görevi bulunmaktadır.

II. Desantralizasyon ve Yerel Demokrasi

30.  Son yıllarda yerel yönetimler ve yerel yönetim birlikleri kamu yönetimi alanında desantralizasyonu ve yerel yerinden yönetimi savunan birtakım yenilikleri teşvik ettiler. Dünya Yerel Yönetimler Şartı’nın benimsenmesi, Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler’in kendi kurucu teşkilatlarının geçmişteki  çalışmaları ve BM-Habitat ile olan ortaklıklarına dayalı olarak,  temel hedeflerden biri olarak durmaktadır.

Çeşitliliğe Saygı

31.  Dünyadaki değişik bölgeler arasındaki farklılıklara ve çeşitliliğe saygı duyarak ve yerel yönetimlerin ulusal yapının bir bölümü olduğu gerçeği ve ulusal bağlama uyarlanmak zorunda olduğu bilinciyle, demokratik yönetişim sistemi ile topluma, toplum tarafından ve toplumla birlikte uygun yeterli hizmeti sağlayan desantralizasyon süreçlerini savunmayı taahhüt etmekteyiz.

32.  Bu süreç, yerindenlik, güvenilirlik, şeffaflık, eşitlik, hemşehrilik bilinci, öngörülebilirlik ve hukukun üstünlüğü gibi genel ilkeler zeminine yerleştirilmeli ve geniş yetki ve yeterli kaynak sağlanarak desteklenmelidir.

Yeterli Kaynaklar

33.  Desantralizasyonun temel taşlarından biri mali kaynakların çeşitli yönetim kademeleri arasında transferinin uygulamaya konmasıdır. Yerel yönetimler görevlerini yerine getirmek, hizmet vermek ve aynı zamanda hemşehrilerine hizmet verebilecek kapasitede insan kaynağı sağlamak için bu kaynaklara ihtiyaç duymaktadır. Aynı zamanda yerel yönetimlerin kendi gelirlerine dair kararlara katılımı yaşamsal önem taşmaktadır.

Stratejik Ortaklıklar

34.  Yerel yönetimler başarılı olmak için yönetişim sürecinde bütün yerel ortaklarla yakın çalışmak zorundadır. Kamu-özel ve sivil toplum ortaklıkları, kamu kaynaklarının etkin yönetiminde ve hizmetlerin geliştirilmesinde yaşamsal önem taşır. Hemşehriler tarafından talep edilen hizmetlerin karmaşıklığı ve yerel yönetim yetkilerini aşan birbirine bağımlı etkenler, özel sektörle ilişkilerde yerel yönetimlere hemşehrilerinin çıkarlarını koruma sorumluluğu vermektedir.

Kadın katılımı ve cinsiyet eşitliği

35.  Yasal eşitlik yeterli değildir. Temsilci organlarda ve karar alma mekanizmalarında kadın ve erkeklerin dengeli katılımı olmaksızın demokrasiden söz edilemez. Dünya teşkilatımızın gündeminin merkezinde eşitliğin sağlanması amacıyla kadın katılımı ve onların ihtiyaçlarının dikkate alınması yer alacaktır.

Yerel demokrasinin derinleştirilmesi

36.  Küreselleşen dünyada kamu karar alma süreçleri ağır sonuçlara yol açabilecek konuma gelmiş ve çok daha karmaşıklaşmıştır. Daha geniş katılım hemşehrilerin hakkı ve talebidir ve toplumsal ilişkileri güçlendirmek yolunda gerekli meşruiyete kavuşmasının aracıdır. Dünya çapında mahalle konseyleri, e-demokrasi, katılımcı bütçeleme, hemşehri girişimleri ve referandumlar gibi geliştirilen yeni katılım biçimleri bu gelişime örnek teşkil etmektedir. 

III. İşbirliği ve Diplomasi – kentlerimiz için bir fırsat

37.  Kentler, yerel yönetimler ve yerel yönetim birlikleri dünyadaki emsalleriyle ilişkilerinden büyük deneyimler ve yararlar elde ettiler. Barış, büyüme ve kalkınmaya  Desantralize İşbirliği ve Uluslararası Beledi İşbirliği yoluyla yapacakları önemli katkılar bulunmaktadır. 

Emsallerimizden öğrendiklerimiz

38.  Demokratik yerel yönetimlerin güçlendirilmesi kalkınma için bir önkoşuldur ve bir yandan yerel yönetimlere demokratik ve operasyonel kapasiteler geliştirmede dengeli bir yaklaşımı, diğer yandan da etkin sivil toplum örgütlerinin büyümesini teşvik etmeyi gerektirir. Yerel yönetimler ve yerel yönetim birliklerinin kendileriyle hizmet verdikleri toplumlarda bulunan (özel sektör de dahil) farklı kuruluşlar arasında işbirlikleri kurulmasını teşvik eden kolaylaştırıcılar olarak önemli rol oynamaları olanaklıdır.

39.  Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler, ilgili kurumların desteğiyle, değişik kıtalardan yerel yönetimlerle birlikte işbirliğini kolaylaştırma ve bu işbirliğini somut bir içerikle sağlamayı amaçlayan tematik komisyonlar kurabilir.

40.  Yerel yönetimlerin geniş sektörler arası sorumlulukları vardır ve hizmet verdikleri toplumlarla çalışmaları için bütüncül yaklaşımlar geliştirme potansiyeline sahiptirler. Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler, “Kentler İttifakı” gibi yaratıcı girişimlerce edinilen desteği memnuniyetle karşılamakta ve çok taraflı ortaklarla, özellikle Birleşmiş Milletler Programları ve Kurumları’yla bağları güçlendirmeyi taahhüt etmektedir.

Dünya Sağlığı – bir yerel sorun

41.  Sağlık ve ilgili kalkınma konuları ve özellikle AIDS gibi salgın hastalıklar yerelde mücadele edilmesi gereken küresel tehditlerdir. Hızla yayılan salgınların son örnekleri çok yönlü yerel yaklaşımların etkilerini ve yerel yönetimlerin gelişmiş kapasiteye sahip olmasının önemini ortaya koymuştur. Yerel yönetimlerin bu alandaki rollerinin arttırılması, bununla birlikte gerekli kaynak ve eğitimle kamu-özel sektör ortaklığının  sağlanması hastalıkların yayılmasını sınırlandıracak etkin önlemlerin alınabilmesinin yanı sıra toplumsal ve ekonomik etkilerini de hafifletecektir.

42.  Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler, mevcut ağlarla, yerel yönetimler arasında bu alanda bilgi alışverişini teşvik etmek yoluyla çalışmayı taahhüt eder.

Barış ve diyalog yerelde başlar

43.  Desantralize işbirliğinin daha geniş kapsamda ele alınmasıyla Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler ve üyelerinin temel konuları iki boyutlu hale gelmiştir. İlki vatandaşların gereksinimlerini etkin bir şekilde karşılayacak çoğulcu, demokratik kurumların yerelde geliştirilmesini sağlamaktır. İkincisi ise dünyadaki topluluklar için hoşgörü ve onların özgün durumlarını anlamayı teşvik ederek uluslararası işbirliği ve dayanışma için destek sağlamaktır.

Azınlıkların entegrasyonu

44.  Hak eşitliği ve azınlıkların karar alma mekanizmalarına tam katılımı demokrasinin temel unsurlarından, yeni dünya teşkilatının da temel hedeflerinden biridir.

45.  Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler, “kent diplomasisi” ve desantralize işbirliğiyle diyalog ve barışı teşvik etmeyi taahhüt etmektedir. Hemşehrilerinin de katılımıyla yerel yönetimler arasında gerçekleşecek görüş ve bilgi alışverişleri hoşgörü, dostluk ve karşılıklı anlayışı arttıracak ortak değerler yaratacaktır.

Bilgi Toplumundan Katılımcı Topluma

46.  Yeni Bilgi Teknolojileri tüm hemşehrilerin bütün potansiyel haklarının tadını çıkarma olanaklarını arttırmaya, yerel yönetimlere evrensel temel hizmetleri sağlama kapasitelerini arttırmaya ve vatandaşların yerel karar alma süreçlerine katılımlarını geliştirmeye katkıda bulunmalıdır.

47.  Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler kültürde, dilde ve bilgide çeşitliliğin herkes için değerli olup teşvik edildiği katılımcı kentler için bilgi toplumu oluşturmak doğrultusunda çalışacaktır. Bilgi Toplumu üzerine Lyon Yerel Yönetimler Bildirgesi’ni temel alarak, bunun hayata geçirilmesini teşvik etmeyi taahhüt ediyoruz.

48.  Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler, özellikle 10-11 Kasım 2005’te Bilbao’da gerçekleştirilecek ikinci Yerel Yönetimler Bilgi Toplumu Zirvesi’ne aktif olarak katılmak suretiyle Bilgi Toplumu Dünya Zirvesi’nin (Tunus, 2005) ikinci aşamasının hazırlık süreçlerine katkıda bulunacaktır.

Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler, kentler, yerel yönetimler ve yerel yönetim birliklerinin küresel temsilcisi olarak desantralize işbirliğinin, uluslararası beledi işbirliğinin ve kentler arası ilişkilerin uluslararası ilişkiler arenasını topluluklar arası, hemşehriler arası ve hemşehriler için ilişkiler ortamına dönüştürülmesine katkıda bulunduğu  inancındadır. Biz yerel liderler ve yerel yönetimler, Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler aracılığıyla sürdürülebilir gelecek için çalışan dünyadaki yerel yönetimlerin gelişmesini destekleyen güçlü bir ağ oluşturmayı taahhüt ediyoruz. Dayanışma içinde gerçekleştirilen yerel eylem, dünyayı daha eşit, yaşanabilir ve demokratik bir dünyaya dönüştürebilir